{"id":214,"date":"2021-06-28T17:04:21","date_gmt":"2021-06-28T15:04:21","guid":{"rendered":"https:\/\/oczami-dziecka.pl\/?p=214"},"modified":"2021-06-28T17:04:21","modified_gmt":"2021-06-28T15:04:21","slug":"autyzm-rozwoj-spoleczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oczami-dziecka.pl\/?p=214","title":{"rendered":"Autyzm – rozw\u00f3j spo\u0142eczny."},"content":{"rendered":"\n

Je\u015bli czytasz ten artyku\u0142, to mo\u017cliwe, \u017ce niepokoi Ci\u0119 zachowanie Twojego dziecka lub kogo\u015b z jego otoczenia lub po prostu interesuje Ci\u0119 ta tematyka \"\ud83d\ude09\". Je\u017celi dziecko od zawsze mia\u0142o problemy w relacjach z lud\u017ami, w tym r\u00f3wnie\u017c z Tob\u0105, cz\u0119sto zachowywa\u0142o si\u0119 nieadekwatnie do sytuacji oraz s\u0142abiej odczytywa\u0142o emocje i intencje innych, warto aby\u015b skonfrontowa\u0142a to z informacjami, kt\u00f3re zamie\u015bci\u0142am poni\u017cej \"\ud83d\ude42\".<\/p>\n\n\n\n

Okiem psychologa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy zaburzenia ze spektrum autyzmu – autyzm dzieci\u0119cy\/atypowy\/Zesp\u00f3\u0142 Aspargera. Triada autystyczna wskazuje na trzy kryteria objaw\u00f3w: zaburzenia rozwoju spo\u0142ecznego, komunikacji s\u0142ownej i bezs\u0142ownej oraz obecno\u015b\u0107 ograniczonych, powtarzalnych i stereotypowych wzorc\u00f3w zachowania, aktywno\u015bci i zainteresowa\u0144. Skupi\u0119 si\u0119 w tym artykule na wp\u0142ywie autyzmu na rozw\u00f3j spo\u0142eczny u dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Okres niemowl\u0119cy i wczesnodzieci\u0119cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na tym etapie widoczne jest ju\u017c unikanie kontaktu wzrokowego lub tzw. „puste spojrzenie” dziecko patrzy na twarz rodzica, lecz rzadko kieruje uwag\u0119 na oczy. Utrudnia to w\u0142a\u015bciwe odczytywanie potrzeb dziecka i stanowi barier\u0119 w pierwszej komunikacji, poniewa\u017c maluch nie reaguje na g\u0142os rodzica i nie odpowiada u\u015bmiechem na u\u015bmiech mamy lub taty. Opiekun ma cz\u0119sto wra\u017cenie, \u017ce jego obecno\u015b\u0107 jest niepotrzebna lub oboj\u0119tna dla dziecka (brak l\u0119ku separacyjnego) \"\ud83d\ude25\". Mimo, \u017ce rodzic zabiega o uwag\u0119 brzd\u0105ca oferuj\u0105c mu zabawy i \u015bmieszne miny, ten nie reaguje lub robi to rzadko. Da si\u0119 odczu\u0107 niech\u0119\u0107 do kontaktu fizycznego, tulenia ze strony dziecka – na pr\u00f3by reaguje z\u0142o\u015bci\u0105, p\u0142aczem lub bolesn\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105. Po pierwszym roku \u017cycia dziecko nie wskazuje palcem na przedmioty go interesuj\u0105ce, ani nie przynosi ich rodzicowi. Zaburzony jest r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j mowy – dziecko nie gaworzy lub robi to monotonnie, nast\u0119pnie nie m\u00f3wi w okolicach 1 r.\u017c. s\u0142\u00f3w ze zrozumieniem, a p\u00f3\u017aniej prostych zda\u0144. Problem\u00f3w z mow\u0105 nie stara si\u0119 uzupe\u0142ni\u0107 gestami.<\/p>\n\n\n\n

Terapeutyczna rola rodzica:<\/strong> Mimo, \u017ce jest Ci ci\u0119\u017cko by\u0107 zawsze dla dziecka, kt\u00f3re nie odwzajemnia u\u015bmiechu, przytulenia, jest cz\u0119sto niezadowolone, a Ty czujesz si\u0119 bardzo sfrustrowana, mo\u017cesz wam pom\u00f3c, aby w przysz\u0142o\u015bci pog\u0142\u0119bi\u0107 relacj\u0119 \"\ud83d\ude42\". Recept\u0105 jest bycie blisko, okazywanie ciep\u0142a, cierpliwo\u015bci i zrozumienia dla trudno\u015bci maluszka oraz zach\u0119canie dziecka do podejmowania wsp\u00f3lnych aktywno\u015bci, na\u015bladowania \"\ud83d\ude0d\".<\/p>\n\n\n\n

Okres przedszkolny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Objawy autyzmu zaczynaj\u0105 si\u0119 coraz bardziej uwidacznia\u0107 \"\ud83d\ude2f\". Dziecko nie interesuje si\u0119 dzie\u0107mi, izoluje si\u0119, chce przebywa\u0107 poza grup\u0105. Nie potrafi bawi\u0107 si\u0119 w zabawy symboliczne tzw. na niby lub robi to w ubogi spos\u00f3b. Dlatego ci\u0119\u017cej mu nawi\u0105za\u0107 relacje z dzie\u0107mi. Nie potrafi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Nawet je\u015bli maluch d\u0105\u017cy do kontakt\u00f3w, to robi to bardzo nieporadnie, natr\u0119tnie, nie ma dystansu, m\u00f3wi, lecz nie s\u0142ucha drugiej osoby. Ch\u0119tniej przebywa z osobami doros\u0142ymi, lecz chce rozmawia\u0107 tylko na temat swoich sztywnych zainteresowa\u0144, nie czuje zniecierpliwienia rozm\u00f3wcy i chce aby mu odpowiadano w \u015bci\u015ble okre\u015blony spos\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n

Terapeutyczna rola rodzica:<\/strong> Dalej b\u0105d\u017a blisko dziecka, ucz go okazywania mi\u0142o\u015bci, czu\u0142o\u015bci, uczu\u0107. Pokazuj na r\u00f3\u017cnych przyk\u0142adach czym s\u0105 emocje i jak mo\u017ce sobie z nimi radzi\u0107. W zabawie przyjmij rol\u0119 partnera, dzi\u0119ki temu dziecko w bezpiecznych, domowych warunkach b\u0119dzie mia\u0142o okazj\u0119 nauczy\u0107 si\u0119 zasad wsp\u00f3\u0142pracy, dzielenia si\u0119 oraz poszerzy\u0107 repertuar zabaw. Zabawy na niby s\u0105 dla niego niezrozumia\u0142e, wi\u0119c naucz go r\u00f3\u017cnych aktywno\u015bci, kt\u00f3re b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wykonywa\u0107 z innymi dzie\u0107mi, poprzez liczne powtarzanie i t\u0142umaczenie. \"\ud83d\ude43\"<\/p>\n\n\n\n

Okres szkolny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bardzo cz\u0119sto dochodzi tu do post\u0119pu w rozwoju. Jednak mimo poprawy w sferze umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych, na skutek dzia\u0142a\u0144 wychowawczo-edukacyjnych, dziecko dalej jest bardzo sztywne w zachowaniu, zainteresowaniach i tematach rozmowy. Widoczny jest s\u0142aby rozw\u00f3j tzw. teorii umys\u0142u, kt\u00f3ra polega na odczytywaniu zamiar\u00f3w, intencji i emocji innych ludzi. Szczeg\u00f3lnie widoczne jest to w kontaktach spo\u0142ecznych, u\u017cywaniu przez r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w niezrozumia\u0142ych dla niego skr\u00f3t\u00f3w my\u015blowych i \u017cart\u00f3w. Dziecko rozumie wszystko bardzo dos\u0142ownie. Uczy si\u0119 rozumie\u0107 otoczenie w spos\u00f3b mechaniczny, zamiast naturalnie, z wiekiem. R\u00f3wie\u015bnicy zaczynaj\u0105 dostrzega\u0107 inno\u015b\u0107 swojego kolegi\/kole\u017canki. Niejednokrotnie wykorzystuj\u0105 jego s\u0142abo\u015bci poprzez oszukiwanie, zrzucanie winy, czy wy\u015bmiewanie \"\ud83d\ude2d\". Denerwuj\u0105 si\u0119, gdy bardzo sztywno chce przestrzega\u0107 regulamin\u00f3w i zasad, sprowadzaj\u0105c na nich wi\u0119cej obowi\u0105zk\u00f3w. Dziecko borykaj\u0105ce si\u0119 z autyzmem cz\u0119sto reaguje emocjonalnie nieadekwatnie do sytuacji np. \u015bmieje si\u0119 w smutnych, powa\u017cnych momentach. Utrzymuje si\u0119 u niego spos\u00f3b wypowiedzi przypominaj\u0105cy bardziej monolog, ni\u017c dialog, co dodatkowo utrudnia kontakty, bo inni czuj\u0105 si\u0119 nies\u0142uchani i lekcewa\u017ceni. Osoba najlepiej funkcjonuje w ma\u0142ych grupach, gdy s\u0105 jasne, czytelne zasady, a \u015brodowisko jest przewidywalne.<\/p>\n\n\n\n

Terapeutyczna rola rodzica: <\/strong>Rozwa\u017c, czy nie warto by\u0142oby zapisa\u0107 dziecka do pedagoga\/psychologa na zaj\u0119cia wzmacniaj\u0105ce dojrza\u0142o\u015b\u0107 spo\u0142eczno-emocjonaln\u0105. Dalej b\u0105d\u017a blisko dziecka. Ucz go rozmawia\u0107 o prze\u017cyciach zwi\u0105zanych z dniem codziennym. Mo\u017cesz omawia\u0107 z dzieckiem sytuacje szkole oraz uczy\u0107 go rozumienia szkolnych \u017cart\u00f3w. Pokazuj na czym polega wzajemno\u015b\u0107 w komunikacji (s\u0142uchanie drugiej osoby, reagowanie na to co m\u00f3wi, odpowiadanie na pytania). Wspieraj w nawi\u0105zywaniu relacji, poprzez zach\u0119canie do spotka\u0144 pozaszkolnych itp. W rozmowie na trudne tematy zadawaj pytania zamkni\u0119te, bowiem \u0142atwiej b\u0119dzie twojemu dziecku na nie odpowiedzie\u0107. Pami\u0119taj, \u017ce twoje dziecko widzi \u015bwiat w spos\u00f3b bardzo dos\u0142owny i konkretny. Czytaj z dzieckiem ksi\u0105\u017cki i rozmawiaj o emocjach oraz relacjach bohater\u00f3w. Graj w gry planszowe. Ograniczaj internet i granie w gry multimedialne. Poszerzaj do\u015bwiadczenia spo\u0142eczne zabieraj\u0105c w r\u00f3\u017cne miejsca \"\ud83d\ude42\". <\/p>\n\n\n\n

Okres nastoletni\/dojrzewanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na tym etapie umiej\u0119tno\u015b\u0107 nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych zale\u017cy w du\u017cej mierze od rozwoju intelektualnego nastolatka. Osoby, kt\u00f3re wi\u0119cej rozumiej\u0105 i maj\u0105 lepsze kompetencje do nabywania wiedzy, \u0142atwiej i szybciej przyswoj\u0105 kompetencje spo\u0142eczne niezb\u0119dne do bycia zaakceptowanym w\u015br\u00f3d r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w i nawi\u0105zania relacji. Jednak kontakty zwykle s\u0105 powierzchowne, ci\u0119\u017cej m\u0142odzie\u017cy z autyzmem nawi\u0105za\u0107 przyja\u017anie. Osoby te s\u0105 nadmiernie skupione na w\u0142asnych preferencjach, co do upodoba\u0144, zainteresowa\u0144 i form kontaktu; nie do ko\u0144ca rozumiej\u0105 zasady wzajemno\u015bci, potrzeb\u0119 aktywnego s\u0142uchania drugiej strony lub p\u00f3j\u015bcia na kompromisy. Trudno\u015b\u0107 sprawia im wyra\u017cenie empatii w stosunku do drugiego cz\u0142owieka, co jest kolejn\u0105 przeszkod\u0105 w budowaniu g\u0142\u0119bszych wi\u0119zi. W okresie dorastania, w kszta\u0142towaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, bardzo wa\u017cna jest identyfikacja z grup\u0105 r\u00f3wie\u015bnicz\u0105, przynale\u017cno\u015b\u0107 do niej i poczucie akceptacji. Nastolatki mierz\u0105ce si\u0119 ze spektrum autyzmu nierzadko zaniedbuj\u0105 higien\u0119, nie pod\u0105\u017caj\u0105 za trendami, mod\u0105, nie dbaj\u0105 o wygl\u0105d, maj\u0105 problem ze znalezieniem os\u00f3b o identycznych pogl\u0105dach, zainteresowaniach, a cz\u0119sto tylko z takimi lud\u017ami czuj\u0105 si\u0119 dobrze. M\u0142odzie\u017c na tym etapie potrafi doskonale obserwowa\u0107 inno\u015b\u0107, odmienno\u015b\u0107 i nierzadko w spos\u00f3b bezpo\u015bredni oraz krzywdz\u0105cy podkre\u015blaj\u0105 j\u0105 poprzez wy\u015bmiewanie, dokuczanie i wykluczanie z grupy r\u00f3wie\u015bniczej. Czasem skutkuje to nasileniem l\u0119k\u00f3w oraz wyst\u0105pieniem depresji.<\/p>\n\n\n\n

Terapeutyczna rola rodzica:<\/strong> Mimo, \u017ce to wyzwanie \"\ud83d\ude13\", b\u0105d\u017a blisko nastolatka! Staraj si\u0119 utrzyma\u0107 rozmowy o prze\u017cyciach zwi\u0105zanych z dniem codziennym. Piel\u0119gnuj nawyk wzajemno\u015bci w komunikacji (s\u0142uchanie drugiej osoby, reagowanie na to co m\u00f3wi, odpowiadanie na pytania). Gdy co\u015b ci\u0119 niepokoi, a nie wiesz, jak o tym porozmawia\u0107 zg\u0142o\u015b si\u0119 do psychologa. Rozmawiaj z nim\/ni\u0105 o przeczytanych ksi\u0105\u017ckach, obejrzanych filmach – o emocjach oraz relacjach bohater\u00f3w. Graj w gry planszowe. Poszerzaj do\u015bwiadczenia spo\u0142eczne zabieraj\u0105c w r\u00f3\u017cne miejsca. Zach\u0119caj do kontakt\u00f3w w realnym \u015bwiecie. Ograniczaj internet i granie w gry multimedialne.<\/p>\n\n\n\n

Mamine TIPY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak mog\u0119 pom\u00f3c mojemu dziecku zmagaj\u0105cemu si\u0119 z autyzmem?<\/p>\n\n\n\n